اضلال به معنى حقيقتش كه گمراه كردن است ، اسنادش به حق تعالى بالعرض است . بيان ذلك : اگر چنانچه حق تعالى ارسال رسل و انزال كتب نمىفرمود ، اصلا معنى اضلال تحقق نمىيافت . چه اگر از جانب حق تعالى راهى تعيين نمىشد هر كسى بر طريقى كه بوده و هر عقلى بر ممشائى كه سير مىكرد و هر سريره و سيرتى بهر روش كه مىرفت آن گمراهى و بيراهه رفتن نبود زيرا كه گمراهى فرع بر بودن راه است و چون حق تعالى تعيين طريق فرمود كه آن طريق مؤدى الى الكمالات است و سرانجام آن اتصاف به صفات علياى آلهيه است لكل شىء بحسب اقتضاء وجوده و استعداده و ما يصلح له تكوينا على نظام العالم على ما هو تعالى يراه مصلحة ، پس اگر كسى از آن صراط مستقيم سرباززند و منحرف شود گمراه گشته است . و چون اين گمراهى فرع بر تحقق اصل راه است پس بالعرض اضلال به خداوند متعال نسبت داده مىشود كه هو يضل يعنى ، بين طريقا من خالفه فقد ضل عن الصراط السوى فهو تعالى مضل بهذا المعنى فتدبر . و به همين وزان رسول او قسيم جنت و نار است فتبصر . فصل هفتم ص 33 صراط راه خداست ، فصل نوزدهم باب يازدهم نفس اسفار ناظر به اين فصل است هر چند از قوت القلوب ابو طالب مكى و ديگران بعضى از دقايق را نقل فرموده است ( ص 175 ج 4 ط ) .